Ts Nguyễn Hữu Thi

Ngày 31 tháng 01 năm 2026

Tóm tắt báo cáo:

Giai đoạn 2020-2025 đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của cấu trúc tài chính toàn cầu, đặc biệt là sự phân hóa sâu sắc giữa tài sản truyền thống (Vàng) và tài sản số (Tiền mã hóa). Báo cáo này phân tích sự bùng nổ của giá vàng lên mức kỷ lục 5.100 USD/ounce và Bitcoin đạt đỉnh 126.000 USD trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Đáng chú ý, năm 2025-2026 chứng kiến sự thay đổi trong khẩu vị rủi ro khi dòng vốn dịch chuyển mạnh mẽ dưới tác động của chính sách thuế quan và lãi suất. Tại Việt Nam, hành lang pháp lý cho tài sản số đang được kiến tạo rõ nét với Nghị quyết 05/2025/NQ-CP và Luật Công nghiệp công nghệ số, mở ra kỷ nguyên đầu tư chính thống. Chúng tôi nhận định xu hướng 2026-2030 sẽ tập trung vào sự 'Mã hóa tài sản thực' (RWA) và vai trò không thể thay thế của vàng như một công cụ phòng vệ cuối cùng.

I. BỐI CẢNH KINH TẾ VĨ MÔ VÀ SỰ DỊCH CHUYỂN DÒNG VỐN (2020 - 2025)

Giai đoạn 2020-2025 là chu kỳ đầy biến động với các cú sốc từ đại dịch, lạm phát và căng thẳng địa chính trị. Điểm nhấn quan trọng nằm ở năm 2025, khi thị trường tài chính toàn cầu phản ứng mạnh mẽ với các chính sách thuế quan đối ứng và sự thay đổi lãnh đạo tại các nền kinh tế lớn (đặc biệt sau khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1/2025).

Dữ liệu cho thấy sự phân cực rõ rệt trong tâm lý nhà đầu tư: Trong khi Vàng tăng 16% ngay sau các biến động chính trị đầu năm 2025, Bitcoin lại giảm 14%, phản ánh tính chất rủi ro cao của tài sản số trước các cú sốc vĩ mô, trái ngược với kỳ vọng về 'vàng kỹ thuật số'.

II. THỊ TRƯỜNG VÀNG: KỶ NGUYÊN CỦA SỰ BÙNG NỔ GIÁ TRỊ

1. Diễn biến giá và Nhu cầu toàn cầu

Thị trường kim loại quý đã thiết lập những mặt bằng giá mới chưa từng có trong lịch sử:

• Thị trường thế giới: Giá vàng đã phá vỡ mọi kháng cự tâm lý, đạt mức kỷ lục trên 5.100 USD/ounce vào tháng 1/2026. Tính riêng năm 2025, giá vàng đã tăng trưởng ấn tượng hơn 60%.
• Thị trường Việt Nam: Giá vàng miếng SJC đã có thời điểm vượt ngưỡng 185 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 1/2026. Tuy nhiên, sự biến động quá lớn đã dẫn đến tình trạng 'đóng băng' thanh khoản cục bộ khi nhiều doanh nghiệp tạm ngừng giao dịch.
• Bạc: Không chỉ vàng, bạc cũng ghi nhận mức tăng trưởng 86% trong năm 2025, khẳng định xu hướng trú ẩn vào kim loại quý.

2. Động lực tăng trưởng

Theo phân tích của chúng tôi, sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu kỷ lục 5.000 tấn trong năm 2025 (giá trị đầu tư đạt 555 tỷ USD). Động lực chính đến từ các Ngân hàng Trung ương và dòng vốn ETF tìm kiếm sự an toàn trước rủi ro sụp đổ của hệ thống tiền tệ fiat, như cảnh báo từ chuyên gia Peter Schiff.

III. THỊ TRƯỜNG TIỀN MÃ HÓA: TỪ ĐẦU CƠ ĐẾN ỨNG DỤNG THỰC TIỄN

1. Biến động và Quy mô thị trường

Thị trường tài sản mã hóa đã trải qua chu kỳ 'booming' và điều chỉnh mạnh mẽ:
 

Chỉ số	Dữ liệu ghi nhận
Tổng vốn hóa	Vượt 4.000 tỷ USD (giữa 2025), điều chỉnh về 3.100 tỷ USD (1/2026).
Bitcoin (BTC)	Đạt đỉnh lịch sử 126.000 USD (10/2025) nhưng sập mạnh ngay sau đó.
Ethereum (ETH)	Tăng trưởng phi mã từ dưới 1 USD (2015) lên tiệm cận 5.000 USD (2025).
Người dùng	Đạt mốc 1 tỷ người dùng toàn cầu vào đầu năm 2026.

 

2. Xu hướng dòng tiền và Hạ tầng

Chúng tôi quan sát thấy sự dịch chuyển dòng vốn (Rotation) từ Bitcoin sang các hệ sinh thái có tính ứng dụng cao hơn như Ethereum và Solana trong giai đoạn 2025-2026. Bitcoin đang dần mất đi tính chu kỳ 4 năm (halving) và chịu tác động nhiều hơn từ các quỹ ETF và lãi suất vĩ mô. Xu hướng Mã hóa tài sản thực (RWA) và Stablecoin đang trở thành trụ cột mới cho sự phát triển bền vững.

IV. KHUNG PHÁP LÝ TẠI VIỆT NAM: BƯỚC NGOẶT CHÍNH SÁCH

Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn kiến tạo khung pháp lý cho tài sản số, xóa bỏ vùng xám pháp lý trước đây:

• Thí điểm thị trường: Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa từ 09/09/2025 với thời hạn 5 năm.
• Luật hóa: Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 chính thức thừa nhận tính hợp pháp của tài sản số.
• Hoàn thiện thể chế: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước dự kiến ban hành 3 thông tư quan trọng về kế toán, kiểm toán và thuế trong Q1/2026, đặt nền móng cho việc quản lý và thu thuế minh bạch.

V. TRIỂN VỌNG VÀ DỰ BÁO XU HƯỚNG (2026 - 2030)

Dựa trên các dữ liệu hiện tại và mô hình phân tích, chúng tôi đưa ra các dự báo sau:

1. Thị trường Vàng: Xu hướng tăng giá dài hạn vẫn được bảo toàn. J.P. Morgan và các mô hình của chúng tôi dự báo giá vàng có thể dao động trong biên độ 5.000 - 7.000 USD/ounce vào năm 2030, do bất ổn địa chính trị trở thành 'bình thường mới'.
2. Thị trường Tiền mã hóa: Giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời kỳ thanh lọc. Các dự án không có ứng dụng thực tiễn sẽ bị đào thải. RWA sẽ là cầu nối đưa dòng tiền từ tài chính truyền thống vào blockchain.
3. Rủi ro hệ thống: Khủng hoảng đồng USD (nếu xảy ra) sẽ là chất xúc tác mạnh cho Vàng và Bạc, trong khi Bitcoin có thể vẫn chịu áp lực biến động lớn trước khi thực sự trở thành tài sản trú ẩn (Safe haven).

Khuyến nghị chiến lược

• Đối với Vàng: Tiếp tục duy trì tỷ trọng từ 15-20% trong danh mục đầu tư dài hạn như một công cụ phòng vệ (Hedging) trước rủi ro lạm phát và địa chính trị, đặc biệt khi dự báo giá có thể đạt 7.000 USD/oz vào 2030.
• Đối với Tài sản mã hóa: Chuyển dịch chiến lược từ đầu cơ lướt sóng sang đầu tư giá trị, tập trung vào các dự án nền tảng (Layer 1), RWA và hạ tầng Web3. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định mới về thuế và kế toán của Việt Nam trong năm 2026.
• Quản trị rủi ro: Cẩn trọng với các biến động ngắn hạn của Bitcoin sau khi đạt đỉnh và các đợt điều chỉnh sâu của vàng SJC do chênh lệch giá thế giới. Đa dạng hóa danh mục là chìa khóa sống còn trong giai đoạn 2026-2030.

Giai đoạn 2020-2025 đã kết thúc với những kỷ lục được thiết lập ở cả hai lớp tài sản Vàng và Tiền mã hóa, nhưng bản chất của sự tăng trưởng này hoàn toàn khác biệt. Vàng khẳng định vị thế 'Vua' trong bão táp kinh tế, trong khi Tiền mã hóa đang chuyển mình từ tài sản đầu cơ sang một lớp tài sản công nghệ được pháp luật thừa nhận. Đối với nhà đầu tư Việt Nam, năm 2026 mở ra cơ hội lớn nhờ hành lang pháp lý rõ ràng, nhưng cũng đi kèm rủi ro thanh khoản và biến động giá cực đoan.