TÁC ĐỘNG CỦA HỆ SINH THÁI XE ĐIỆN ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2024 - 2030

Sự bùng nổ của ngành công nghiệp xe điện và đóng góp kinh tế

Trong những năm gần đây, thị trường xe điện tại Việt Nam đã có những bước tiến thần tốc, từ một phân khúc sơ khai trở thành động lực tăng trưởng quan trọng cho nền kinh tế quốc gia. Theo các số liệu mới nhất, quy mô thị trường xe điện Việt Nam ước tính đạt 2.93 tỷ USD vào năm 2025 và được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh mẽ lên mức 6.69 tỷ USD vào năm 2030 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) lên đến 18%. Sự bùng nổ này không chỉ nằm ở số lượng xe bán ra mà còn đến từ toàn bộ hệ sinh thái bao gồm sản xuất, hạ tầng trạm sạc và các dịch vụ vận tải đi kèm.

Đóng góp từ hoạt động sản xuất và kinh doanh xe điện

Năng lực sản xuất trong nước, đặc biệt là sự trỗi dậy của VinFast, đã đóng góp một phần không nhỏ vào chỉ số sản xuất công nghiệp và GDP. Trong năm 2024, hãng xe này đã bàn giao tới 87.000 xe điện, tăng trưởng 150% so với năm trước đó. Sự phát triển này thúc đẩy sự gia tăng tỷ trọng của xe điện Việt Nam trong tổng doanh số ô tô mới, đạt mức 22% vào năm 2024, cao gấp 10 lần so với năm 2022. Đến tháng 8 năm 2025, tỷ lệ này đã vươn lên mức 26.3%, giúp Việt Nam chính thức vượt qua Thái Lan để dẫn đầu khu vực về tốc độ điện hóa giao thông.

Vai trò của dịch vụ taxi điện và vận tải xanh

Một dấu mốc lịch sử đã diễn ra vào quý 4 năm 2025 khi doanh thu từ taxi điện lần đầu tiên vượt qua xe xăng, chiếm lĩnh 52.15% thị phần vận tải hành khách. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong ngành dịch vụ. Sự chuyển đổi này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tạo ra dòng tiền lớn đóng góp vào ngân sách địa phương thông qua các hoạt động kinh doanh vận tải xanh. Với mục tiêu 100% taxi đô thị chạy điện vào năm 2030 theo Quyết định 876/QĐ-TTg, mảng dịch vụ này sẽ tiếp tục là trụ cột đóng góp vào sự tăng trưởng ổn định của ngành dịch vụ vận tải.

Hệ thống hạ tầng trạm sạc và dòng vốn đầu tư nghìn tỷ

Hệ thống hạ tầng là xương sống của nền kinh tế xanh. Việc V-Green cam kết đầu tư 10.000 tỷ VND để mở rộng hệ thống lên 150.000 cổng sạc trong vòng 2 năm tới là một cú hích cực lớn cho đầu tư công và tư nhân. Hiện tại, mật độ trạm sạc tại Việt Nam đã đạt mức 15 cổng trên 10.000 dân, một con số dẫn đầu thế giới và tạo tiền đề vững chắc cho việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Việc phát triển hệ sinh thái xe điện đồng bộ từ sản xuất đến hạ tầng không chỉ tạo ra hàng nghìn việc làm mà còn thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ như pin, linh kiện điện tử và phần mềm phát triển theo.

Triển vọng kinh tế và định hướng phát triển bền vững

Các chuyên gia từ PwC và Euromonitor đều nhận định rằng Việt Nam đang đi trước các nước Đông Nam Á về tốc độ áp dụng công nghệ xe điện. Với những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ như việc gia hạn miễn lệ phí trước bạ đến đầu năm 2027 và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, biên độ đóng góp của ngành này vào kinh tế quốc gia sẽ còn mở rộng. Việc định hướng giao thông phát thải ròng bằng không vào năm 2050 không chỉ là cam kết môi trường mà còn là chiến lược nâng cao vị thế kinh tế của Việt Nam trên trường quốc tế, khẳng định năng lực tự chủ công nghệ và khả năng thích ứng với các xu hướng kinh tế toàn cầu mới.