Điều hành trên nền tảng ổn định và chủ động

Chính phủ kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát trong khoảng 3–4%, giữ nợ công trong giới hạn an toàn, đồng thời chủ động mở rộng chính sách để hỗ trợ phục hồi sau đại dịch COVID-19 và các cú sốc địa chính trị. Điểm đáng chú ý là sự chuyển dịch từ cách điều hành mang tính phản ứng sang chủ động dự báo, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và thị trường tài chính.

Bên cạnh các động lực truyền thống như xuất khẩu, tiêu dùng và FDI, Chính phủ tập trung thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới như công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Tài khóa mở rộng có trọng tâm

Chính sách tài khóa được triển khai theo hướng mở rộng nhưng có chọn lọc, tập trung vào các khu vực cần hỗ trợ. Hàng loạt biện pháp miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, tiền thuê đất đã góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Song song đó, công tác quản lý thu ngân sách được tăng cường thông qua chuyển đổi số và hóa đơn điện tử, trong khi chi tiêu công được siết chặt, ưu tiên cho các lĩnh vực thiết yếu như hạ tầng, y tế, giáo dục và quốc phòng. Việc tận dụng dư địa nợ công để phát hành trái phiếu Chính phủ cũng giúp huy động nguồn lực cho các dự án trọng điểm.
 

Đáng chú ý, giải ngân đầu tư công được thúc đẩy mạnh mẽ, với định hướng đạt tỷ lệ tối đa vào giai đoạn 2025–2026, đồng thời linh hoạt điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang các dự án có khả năng triển khai hiệu quả hơn.

Nhờ đó, lạm phát giai đoạn 2021–2025 được duy trì ở mức dưới 3,6%, trong khi nợ công vẫn nằm trong ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, áp lực về hiệu quả chi tiêu và rủi ro nợ trung – dài hạn vẫn là bài toán đặt ra.

Chính sách tiền tệ linh hoạt và phối hợp chặt chẽ

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động và linh hoạt, gắn chặt với mục tiêu ổn định vĩ mô. Tăng trưởng tín dụng được kiểm soát ở mức hợp lý, ưu tiên cho sản xuất kinh doanh, hạ tầng và các lĩnh vực thiết yếu như nhà ở xã hội, công nghệ.

Mặt bằng lãi suất được điều chỉnh giảm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, trong khi tỷ giá được điều hành linh hoạt để tránh biến động mạnh. Dự trữ ngoại hối quốc gia tiếp tục được củng cố.

Cùng với đó, công tác xử lý nợ xấu và kiểm soát rủi ro hệ thống được tăng cường, đặc biệt trong các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp. Một điểm mới đáng chú ý là định hướng từng bước gỡ bỏ hạn mức tăng trưởng tín dụng từ năm 2026, chuyển sang điều hành theo các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô.

Tăng tốc cải cách thị trường tài chính

Giai đoạn này cũng ghi nhận những nỗ lực đáng kể trong việc phát triển thị trường tài chính nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Các chính sách hướng tới nâng cao tính minh bạch của thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời đặt mục tiêu nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi.

Việc xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng được xem là bước đi chiến lược để thu hút dòng vốn toàn cầu. Bên cạnh đó, các mô hình mới như sàn giao dịch tài sản mã hóa, thị trường vàng và hệ thống giao dịch bất động sản minh bạch cũng được nghiên cứu, thí điểm.

Chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng tiếp tục được đẩy mạnh, với sự phát triển nhanh của thanh toán không tiền mặt và hệ thống dữ liệu lớn phục vụ quản lý rủi ro.

Đầu tư công – động lực tăng trưởng then chốt

Đầu tư công được xác định là “đòn bẩy” quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng. Chính phủ ưu tiên các dự án hạ tầng chiến lược như giao thông, năng lượng, hạ tầng số và các công trình giáo dục, y tế, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa.

Việc đẩy mạnh hợp tác công – tư (PPP) và thu hút FDI chất lượng cao cũng góp phần đa dạng hóa nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, yêu cầu nâng cao năng lực quản lý dự án và kiểm soát chất lượng vẫn là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.

Hỗ trợ doanh nghiệp và đảm bảo an sinh xã hội

Song hành với các chính sách vĩ mô, Chính phủ triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, từ giảm thuế, hỗ trợ tín dụng đến phát triển nhà ở xã hội và đảm bảo an ninh lương thực.

Các chương trình này không chỉ giúp phục hồi sản xuất – kinh doanh mà còn góp phần ổn định đời sống người dân, củng cố nền tảng tiêu dùng nội địa và giữ vững ổn định xã hội.

Đẩy mạnh cải cách thể chế

Một trong những điểm nhấn của nhiệm kỳ là cải cách thể chế toàn diện. Hệ thống pháp luật trong các lĩnh vực như đầu tư, doanh nghiệp, đất đai và tài chính được rà soát, hoàn thiện. Thủ tục hành chính được cắt giảm mạnh mẽ, đi kèm với việc triển khai dịch vụ công trực tuyến và hệ thống quản lý số hóa.

Việc tái cấu trúc bộ máy hành chính và tăng cường kỷ luật, kỷ cương cũng góp phần nâng cao hiệu quả điều hành. Tuy nhiên, khâu thực thi tại địa phương vẫn cần được cải thiện để tránh trở thành điểm nghẽn.

Thành tựu và thách thức

Đến năm 2025, kinh tế Việt Nam cơ bản duy trì được ổn định vĩ mô, với lạm phát thấp, các cân đối lớn được đảm bảo và tăng trưởng thuộc nhóm cao trong các nền kinh tế mới nổi. Thị trường tài chính từng bước minh bạch hơn, mở rộng thêm các kênh huy động vốn.

Dẫu vậy, những thách thức vẫn hiện hữu, bao gồm rủi ro bong bóng tài sản, áp lực nợ công trong trung hạn và sự chênh lệch phát triển giữa các vùng miền. Quá trình chuyển đổi số và tái cấu trúc kinh tế cũng đặt ra nguy cơ gia tăng thất nghiệp nếu không có chính sách thích ứng kịp thời.

Nhìn tổng thể, giai đoạn 2021–2026 cho thấy một mô hình điều hành kinh tế vĩ mô mang tính thích ứng cao, kết hợp giữa ổn định và đổi mới. Đây không chỉ là nền tảng cho tăng trưởng ngắn hạn, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn trong tương lai.