Thị trường tài chính Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử khi Bộ Tài chính chính thức tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa từ ngày 20/1/2026. Đây là kết quả của nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý, bắt đầu từ việc Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP cho phép thí điểm trong vòng 5 năm. Việc chuẩn hóa hoạt động của các sàn giao dịch không chỉ giúp quản lý dòng vốn ước đạt 230 tỷ USD mà còn bảo vệ quyền lợi cho khoảng 20 triệu người đang sở hữu các dạng tài sản số tại Việt Nam.

Điều kiện và tiêu chuẩn khắt khe để được cấp phép hoạt động

Để trở thành một trong số tối đa 5 đơn vị được cấp phép trong giai đoạn thí điểm, các doanh nghiệp phải đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật và tài chính vô cùng nghiêm ngặt. Yêu cầu về vốn điều lệ là rào cản lớn nhất khi con số tối thiểu có thể lên đến 10.000 tỷ đồng đối với các sàn quy mô lớn. Bên cạnh đó, các đơn vị vận hành phải đảm bảo tiêu chuẩn an ninh mạng cấp độ 4, một cấp độ bảo mật cao dành cho các hạ tầng thông tin quan trọng quốc gia. Hệ thống giao dịch cũng cần tích hợp chặt chẽ các quy trình phòng chống rửa tiền (AML) và chống tài trợ khủng bố (CFT) theo quy định quốc tế.

Những ứng viên tiềm năng trong cuộc đua thị trường tài sản mã hóa

Hiện nay, một số doanh nghiệp nội địa đã có những bước chuẩn bị thần tốc để đáp ứng các tiêu chí cấp phép trước hạn chót 28/2. Đáng chú ý nhất là Công ty CAEX, một đơn vị có liên quan đến ngân hàng VPBank, đang thực hiện kế hoạch tăng vốn lên mức 10.000 tỷ đồng để khẳng định vị thế dẫn đầu. Một cái tên khác là Công ty Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX) cũng đã hoàn tất việc nâng vốn điều lệ lên 360 tỷ đồng. Những động thái chạy nước rút này cho thấy sự quyết tâm của các tập đoàn tài chính trong việc chiếm lĩnh thị phần khi thị trường tài sản mã hóa Việt Nam chuyển mình sang giai đoạn quản lý có kiểm soát.
 

Cơ chế sandbox và triển vọng trung tâm tài chính số

Thành phố Đà Nẵng đã tiên phong trong việc triển khai cơ chế sandbox, cho phép thực hiện các giao dịch chuyển đổi tài sản mã hóa như USDT sang VND trong môi trường thử nghiệm. Đây là bước đệm quan trọng để Chính phủ đánh giá tác động thực tế trước khi nhân rộng mô hình ra toàn quốc. Theo quan điểm của các chuyên gia, việc phát triển thị trường này cần đặt trong tổng thể chiến lược phát triển thị trường vốn quốc gia. Ông Phan Đức Trung nhấn mạnh rằng, bên cạnh việc cấp phép sàn giao dịch, Việt Nam cần chú trọng vào xu hướng token hóa tài sản thực (RWA) để tối ưu hóa nguồn lực kinh tế. Với mức thuế thu nhập cá nhân dự kiến 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, Nhà nước sẽ vừa quản lý hiệu quả dòng tiền, vừa tạo nguồn thu bền vững từ nền kinh tế số.

Thách thức và trách nhiệm của doanh nghiệp vận hành

Dù cơ hội mở ra rất lớn, nhưng các sàn giao dịch phải đối mặt với trách nhiệm nặng nề về quản trị rủi ro. Các cơ quan chức năng, đặc biệt là cảnh sát kinh tế, sẽ giám sát chặt chẽ để ngăn chặn các hoạt động lừa đảo và rửa tiền qua không gian số. Doanh nghiệp không chỉ cần mạnh về vốn mà còn phải làm chủ công nghệ blockchain để đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối trong mọi giao dịch. Việc tuân thủ đầy đủ 3 thủ tục hành chính mới về cấp phép, điều chỉnh và thu hồi giấy phép do Bộ Tài chính công bố sẽ là thước đo uy tín cho bất kỳ tổ chức nào muốn tham gia vào thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.