Gió lặng chưa hẳn là bình yên, mà là lúc cần nhìn về phía bão
Có những buổi chiều Sài Gòn muộn, khi nhịp gõ bàn phím trong văn phòng đã nhường chỗ cho tiếng xe cộ vội vã dưới kia, những khoảng lặng hiếm hoi ấy thường mang lại cho ta những lăng kính rất chân thật về vạn vật. Trong suốt những năm tháng lặn ngụp trên cánh đồng của mình, đi qua những mùa hưng thịnh lẫn những ngày giông bão của tổ chức, có một điều mà Người nông dân - Anoda tôi luôn tự chiêm nghiệm và giữ lại cho riêng mình như một chiếc la bàn định vị.

Người ta vẫn hay nói về quản trị như một môn nghệ thuật hào nhoáng của những chiếc ghế bọc da, những bản kế hoạch đầy rẫy thuật ngữ và những cái gật đầu đồng thuận trong phòng họp. Nhưng sự thật, chiếc áo vest phẳng phiu không làm nên một thuyền trưởng, và những cái gật đầu êm ái chưa chắc đã đưa con tàu đi đúng hướng.

Trong một tổ chức, sự nhịp nhàng là điều cần thiết. Thế nhưng, đôi khi chúng ta lại vô tình đánh tráo khái niệm giữa sự "nhịp nhàng đồng điệu" với sự "an toàn thụ động". Một bộ máy chỉ thực sự chuyển động khi có lực đẩy, chứ không phải khi các bánh răng cứ mải miết xoay tròn tại chỗ chỉ để tạo ra cảm giác bận rộn.

Anoda từng chứng kiến không ít những con tàu trông rất bề thế, thủy thủ đoàn vô cùng mẫn cán. Thuyền trưởng chỉ đâu, họ đánh đó. Gió thổi hướng nào, họ xuôi theo hướng ấy. Mọi thứ thoạt nhìn rất trơn tru, nề nếp và "đúng quy trình". Nhưng rồi, khi một tảng băng ngầm xuất hiện, hoặc khi hải lưu đột ngột đổi dòng, con tàu ấy lại chao đảo dữ dội nhất. Vì sao? Vì trên tàu có rất nhiều người "biết chèo", nhưng lại thiếu vắng những người "biết nhìn" và "dám quyết".

Một người ngồi ở vị trí điều hành, suy cho cùng, giá trị cốt lõi nằm ở đâu?

Nếu chỉ để nhận một tệp chỉ thị, phân bổ nó xuống dưới, đôn đốc vài con số và báo cáo lại sự hoàn thành (hoặc lý do chưa hoàn thành), thì có lẽ một hệ thống phần mềm tự động hóa đã làm tốt hơn thế rất nhiều. Quản trị không phải là một trạm trung chuyển thông tin. Quản trị, tự bản thân nó, phải là một màng lọc rủi ro và là một lò phản ứng tạo ra giá trị.

Người mang tư duy chiến lược thực thụ không nhìn bản đồ để đi theo lối mòn người khác đã vẽ. Họ nhìn bản đồ để tính xem nếu ngày mai con đường ấy sạt lở, tổ chức sẽ sống sót bằng cách nào. Họ không phải là chiếc chong chóng đợi gió mới biết mình phải xoay, mà là chiếc la bàn luôn kiên định chỉ về một hướng Bắc, bất chấp xung quanh bão giật cấp mấy.

Đôi khi, bản lĩnh của một người cầm trịch không nằm ở việc họ hô hào được bao nhiêu người tiến lên, mà nằm ở cái uy dũng khi họ dám nói chữ "Không". Dám phản biện lại những quyết định mang tính cảm xúc, dám cắt bỏ những khối u đang ăn mòn dòng máu của tổ chức, và dám nhận trách nhiệm cho một lối đi chưa ai khai phá. Đó là sự cô đơn tận cùng của nghề quản trị, nhưng cũng là phẩm giá cao nhất của nó.

Người đánh thuê làm việc vì KPIs của tháng. Người quản trị kiến tạo làm việc vì sinh mệnh của tổ chức trong thập kỷ tới. Một bên bám vào sự an toàn của những lời vâng dạ để giữ ghế; một bên sẵn sàng đặt chiếc ghế của mình lên bàn cân để bảo vệ tính toàn vẹn của một chiến lược đúng đắn.

Thương trường vốn dĩ rất công bằng. Lợi nhuận, dòng tiền và sự sống còn của doanh nghiệp không bao giờ biết nói dối. Nó là tấm gương phản chiếu chân thực nhất năng lực thực thi và tầm nhìn của người cầm lái. Những lời biện minh bóng bẩy hay những kế hoạch trên giấy, rốt cuộc, cũng chỉ là bọt nước tan đi khi sóng dữ ập tới.

Nhấp một ngụm trà đã nguội, Anoda chợt mỉm cười. Mọi sự ở đời, vị trí nào thì áo ấy. Áo rộng quá mặc vào chỉ thêm vướng víu, mà áo chật quá thì xé rách cả tầm nhìn. Chỉ mong những ai đang nắm trong tay bánh lái, hãy thực sự cảm nhận được sức nặng của đại dương, chứ đừng chỉ mải mê ngắm nhìn vệt sóng lăn tăn nơi mũi thuyền.

Bởi vì, đích đến của chúng ta là những bến bờ mới, chứ không phải là việc trôi dạt bình yên trên một vũng nước an toàn.