Sự trỗi dậy của Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh GSM (thương hiệu Xanh SM) được xem là một hiện tượng hiếm hoi trong lịch sử kinh tế số Việt Nam khi một doanh nghiệp nội địa non trẻ có thể lật đổ thế cờ của các "gã khổng lồ" công nghệ khu vực chỉ trong thời gian ngắn. Chính thức ra mắt vào tháng 3 năm 2023 bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng, Xanh SM đã nhanh chóng phủ sóng rộng khắp 34 tỉnh thành trên cả nước và vươn mình ra các thị trường quốc tế như Lào, Indonesia và Philippines. Những số liệu báo cáo thị trường mới nhất vào Quý 2 năm 2025 từ Mordor Intelligence và Rakuten Insight đã xác nhận một cột mốc lịch sử khi Xanh SM chiếm lĩnh 40% thị phần xe công nghệ 4 bánh tại Việt Nam, chính thức vượt qua con số 32-36% của Grab. Không chỉ dừng lại ở việc chiếm lĩnh thị trường nội địa, GSM đang hướng tới mục tiêu IPO tại Hồng Kông vào năm 2027 với định giá kỳ vọng lên đến 20 tỷ USD, một con số ngang ngửa với vốn hóa của Grab Holdings trên sàn Nasdaq. Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu các yếu tố cốt lõi tạo nên sức bật thần tốc này dưới góc độ quản trị chiến lược và tài chính doanh nghiệp.

Cuộc Đổi Ngôi Ngoạn Mục Trên Bản Đồ Gọi Xe Công Nghệ

Thị trường gọi xe công nghệ tại Việt Nam trong suốt một thập kỷ qua được xem là sân chơi độc tôn của các nền tảng ngoại như Grab hay Gojek. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Xanh SM đã thay đổi hoàn toàn cục diện này bằng một tốc độ tăng trưởng phi mã chưa từng có. Chỉ sau hơn hai năm vận hành, việc một hãng taxi thuần điện chiếm được 40% thị phần mảng ô tô là minh chứng cho thấy sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng và hiệu quả của chiến lược đánh vào thị trường ngách cao cấp nhưng giá cước cạnh tranh. Sự kiện Xanh SM vượt mặt Grab không chỉ là câu chuyện về doanh số, mà còn là tín hiệu cho thấy mô hình kinh tế chia sẻ dựa trên nền tảng đốt tiền (cash-burn) truyền thống đang dần nhường chỗ cho mô hình kinh tế xanh bền vững dựa trên hệ sinh thái khép kín.

Dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu thị trường uy tín cho thấy sự dịch chuyển thị phần này không đến từ các chiến dịch khuyến mãi ngắn hạn mà xuất phát từ giá trị cốt lõi của dịch vụ. Trong khi Grab đang phải đối mặt với áp lực lợi nhuận từ các cổ đông quốc tế và buộc phải tối ưu hóa chi phí vận hành, Xanh SM lại đang trong giai đoạn mở rộng mạnh mẽ với nguồn lực tài chính dồi dào. Điều này cho phép doanh nghiệp Việt Nam linh hoạt hơn trong các chính sách giá và đầu tư nâng cao trải nghiệm khách hàng, tạo đà cho kế hoạch IPO đầy tham vọng với định giá 20 tỷ USD vào năm 2027. Mức định giá này, nếu thành hiện thực, sẽ đưa GSM trở thành một trong những kỳ lân công nghệ lớn nhất Đông Nam Á, sánh ngang với vị thế hiện tại của Grab.

Lợi Thế Cạnh Tranh Tuyệt Đối Từ Hệ Sinh Thái Xe Điện

Yếu tố tiên quyết giúp Xanh SM chinh phục người dùng Việt Nam chính là chất lượng phương tiện vượt trội nhờ đội xe 100% là ô tô điện VinFast. Khác biệt hoàn toàn với đội xe đa chủng loại và chất lượng không đồng đều của các đối tác tài xế Grab, xe của Xanh SM mang lại trải nghiệm đồng nhất về sự sạch sẽ, không mùi xăng dầu và khả năng vận hành êm ái. Các khảo sát từ Q&Me đã chỉ ra rằng có đến 83% khách hàng cảm thấy hài lòng về sự thoải mái và an toàn khi sử dụng dịch vụ của Xanh SM, một tỷ lệ cao hơn hẳn so với đối thủ. Việc chuẩn hóa đội xe ngay từ đầu giúp GSM kiểm soát tốt chất lượng dịch vụ, biến tiêu chuẩn "xanh và sạch" trở thành một hào quy mô (moat) mà các đối thủ sử dụng xe xăng khó có thể vượt qua trong ngắn hạn.

Bên cạnh yếu tố phương tiện, chất lượng nhân sự cũng là một điểm cộng lớn trong chiến lược định vị thương hiệu của Xanh SM. Tài xế của hãng được tuyển dụng và đào tạo bài bản theo quy chuẩn khắt khe về thái độ phục vụ và kỹ năng lái xe an toàn. Trong bối cảnh người dùng ngày càng khắt khe hơn về trải nghiệm dịch vụ, sự chuyên nghiệp của đội ngũ tài xế Xanh SM đã tạo nên một làn gió mới, xóa bỏ định kiến về thái độ phục vụ chưa tốt vốn tồn tại ở một bộ phận tài xế xe công nghệ truyền thống. Đây là bước đi chiến lược thông minh giúp Xanh SM nhanh chóng chiếm được cảm tình và lòng trung thành của phân khúc khách hàng trung và cao cấp.

Tối Ưu Hóa Chi Phí Vận Hành Nhờ Chuỗi Giá Trị Khép Kín

Sức mạnh tài chính và khả năng cạnh tranh về giá của Xanh SM bắt nguồn từ lợi thế độc quyền của hệ sinh thái Vingroup. Việc sử dụng xe điện giúp cắt giảm từ 50% đến 60% chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng so với xe động cơ đốt trong, tạo ra dư địa lớn để hãng thiết lập mức giá cước cạnh tranh mà không cần phải hy sinh biên lợi nhuận. Thống kê cho thấy khoảng 60% các chuyến xe của Xanh SM có mức giá rẻ hơn so với Grab, đặc biệt là sự ổn định về giá trong các khung giờ cao điểm khi hãng không áp dụng chính sách phụ thu quá cao (surge pricing) như đối thủ. Điều này giúp Xanh SM trở thành lựa chọn kinh tế và đáng tin cậy hơn trong mắt người tiêu dùng thường xuyên di chuyển.

Hơn thế nữa, sự hỗ trợ từ hệ sinh thái hạ tầng trạm sạc V-Green và nguồn cung xe trực tiếp từ VinFast giúp GSM xây dựng mô hình kinh doanh tự chủ hoàn toàn. Không giống như Grab hay Uber phải phụ thuộc vào đối tác tài xế và biến động giá xăng dầu thế giới, Xanh SM kiểm soát được cả đầu vào (phương tiện, năng lượng) và đầu ra (dịch vụ). Mô hình khép kín này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền và quản trị rủi ro tốt hơn, là cơ sở vững chắc để thu hút các nhà đầu tư lớn trong các vòng gọi vốn trước thềm IPO. Đối với các nhà đầu tư quan tâm đến tài chính doanh nghiệp, mô hình tự chủ năng lượng và phương tiện của GSM là một ví dụ điển hình (case study) về việc xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên chuyển đổi xanh.

Tiềm Lực Tài Chính Và Chiến Lược Tăng Trưởng Tập Trung

Một trong những bệ đỡ quan trọng nhất cho sự bứt phá của Xanh SM là tiềm lực tài chính hùng mạnh với vốn điều lệ lên tới 25.000 tỷ đồng ngay từ khi thành lập. Nguồn vốn khổng lồ này cho phép hãng nhanh chóng mở rộng quy mô đội xe lên đến hàng chục nghìn chiếc chỉ trong thời gian ngắn, đảm bảo độ phủ sóng và khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng ngay lập tức. Khác với Grab đang phải dàn trải nguồn lực cho "siêu ứng dụng" bao gồm cả giao đồ ăn, giao hàng và tài chính số, Xanh SM chọn chiến lược tăng trưởng tập trung (focus strategy) vào mảng vận tải hành khách bằng ô tô điện.

Việc tập trung toàn lực vào phân khúc 4 bánh giúp Xanh SM tối ưu hóa nguồn lực quản trị và marketing, đánh trúng vào nhu cầu di chuyển chất lượng cao đang tăng trưởng mạnh tại các đô thị lớn. Chiến lược này giúp hãng tránh được việc đối đầu trực tiếp ở các mảng thị trường có biên lợi nhuận thấp như giao hàng bằng xe máy, đồng thời định vị thương hiệu ở phân khúc cao cấp hơn. Với kế hoạch mở rộng sang 10 thị trường quốc tế mới đến năm 2026, Xanh SM đang từng bước chứng minh rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực để xuất khẩu mô hình dịch vụ công nghệ cao ra thế giới nếu biết tận dụng sức mạnh nội tại và nắm bắt đúng xu hướng toàn cầu.

Hành trình Xanh SM vượt qua Grab để chiếm lĩnh 40% thị phần gọi xe ô tô tại Việt Nam là minh chứng sống động cho sức mạnh của công nghệ nội địa kết hợp với tư duy quản trị chiến lược bài bản. Không đơn thuần là cuộc chiến về giá, thành công của GSM đến từ việc kiến tạo một trải nghiệm di chuyển xanh, văn minh và hệ sinh thái tối ưu chi phí vận hành. Với định giá tiềm năng 20 tỷ USD và lộ trình IPO rõ ràng vào năm 2027, Xanh SM đang đứng trước cơ hội lịch sử để trở thành biểu tượng mới của nền kinh tế số Việt Nam trên trường quốc tế. Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp, sự trỗi dậy của Xanh SM mang lại bài học quý giá về việc tận dụng lợi thế hệ sinh thái và kiên định với mục tiêu phát triển bền vững để tạo ra những bước nhảy vọt ngay cả trong những thị trường cạnh tranh khốc liệt nhất.