Trong những năm gần đây, cuộc đua phát triển robot AI hình người đã trở thành tâm điểm của giới công nghệ toàn cầu. Trung Quốc hiện đang vươn lên mạnh mẽ, không chỉ ở khả năng sản xuất mà còn ở việc làm chủ các nền tảng trí tuệ cốt lõi. Sự bùng nổ này không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả của một chiến lược đầu tư bài bản và dài hạn từ chính phủ cũng như các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Trung quốc dẫn đầu thế giới về số lượng bằng sáng chế và sản lượng sản xuất

Số liệu thống kê mới nhất cho thấy một sự chênh lệch đáng kinh ngạc về năng lực sở hữu trí tuệ giữa các quốc gia dẫn đầu. Trong vòng 5 năm qua, Trung Quốc đã nắm giữ gần 8.000 bằng sáng chế liên quan đến robot hình người, một con số cao gấp 5 lần so với Mỹ và gấp 7 lần so với Nhật Bản. Điều này khẳng định vị thế tiên phong của quốc gia tỷ dân trong việc nghiên cứu và phát triển các công nghệ then chốt cho tương lai trí tuệ nhân tạo vật lý.

Không chỉ dừng lại ở bằng sáng chế, năng lực thực thi của Trung Quốc cũng khiến giới công nghệ kinh ngạc. Vào năm 2025, quốc gia này đã chiếm hơn 80% tổng số lượng robot hình người được triển khai trên toàn cầu, tương đương khoảng 16.000 đơn vị. Các doanh nghiệp nội địa như AgiBot và Unitree đang thống trị thị trường với thị phần lần lượt là 30,4% và 26,4%. Thậm chí, ngay cả những sản phẩm của Nhật Bản như robot nhà sư Buddharoid cũng phải tích hợp phần cứng từ Unitree của Trung Quốc để đảm bảo khả năng vận hành và tư vấn tâm linh hiệu quả.

Sự khiêm tốn của các đối thủ cạnh tranh và điểm bùng phát công nghệ

Trong khi Trung Quốc đang tăng tốc với tốc độ chóng mặt, các nhà sản xuất lớn của Mỹ như Tesla hay Figure AI lại có con số xuất xưởng khá khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 150 robot hình người trong suốt năm 2025. Sự khác biệt này bắt nguồn từ việc Trung Quốc đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa linh kiện và tối ưu hóa chi phí sản xuất quy mô lớn. Tổng vốn đầu tư vào ngành robot tại đây đã tăng trưởng đột phá 220,1% trong năm 2025, đạt gần 9,71 tỷ USD, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu sản xuất hàng loạt trong tương lai gần.

Các chuyên gia hàng đầu như Marc Raibert từ Boston Dynamics nhận định rằng sự kết hợp giữa công nghệ AI vật lý và việc giảm chi phí phần cứng đang tạo ra một điểm bùng phát quan trọng cho toàn ngành. Robot hình người không còn là những cỗ máy thí nghiệm mà đang bắt đầu thâm nhập sâu vào các lĩnh vực hậu cần, sản xuất, ô tô và chăm sóc sức khỏe. Goldman Sachs dự báo ngành công nghiệp này có thể đạt giá trị hàng trăm tỷ USD trong những thập kỷ tới khi mô hình Robot dưới dạng dịch vụ (RaaS) trở nên phổ biến tại mọi doanh nghiệp.

Tầm nhìn chiến lược và tương lai của robot ai hình người đến năm 2050

Chính phủ Trung Quốc đã đặt ra mục tiêu chiến lược là xây dựng một hệ sinh thái cạnh tranh toàn cầu và sản xuất hàng loạt robot hình người ngay từ cuối năm 2025. Những bước tiến về võ thuật tinh xảo của robot Trung Quốc tại Gala Xuân 2026 chính là minh chứng rõ nét cho sự tinh xảo trong hệ thống điều khiển và cơ khí chính xác. Với sự hỗ trợ mạnh tay từ chính sách, các công ty nội địa đang hướng tới việc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế cho giao diện và linh kiện robot toàn cầu.

Nhìn về tương lai, năm 2026 được dự báo là năm bản lề cho thương mại hóa với sản lượng xuất xưởng toàn cầu vượt mốc 50.000 bộ. Một số chuyên gia như Rob Garlick thậm chí còn cảnh báo rằng số lượng robot AI có thể vượt qua tổng số lao động toàn cầu vào năm 2050. Sự trỗi dậy của AI vật lý (embodied AI) sẽ giúp robot tự hoạt động và đưa thị trường robot lên một tầm cao mới, nơi con người và máy móc cộng tác chặt chẽ trong mọi khía cạnh của đời sống xã hội và quản trị doanh nghiệp hiện đại.