Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình phát triển bền vững, các doanh nghiệp tại Việt Nam không nằm ngoài xu thế tất yếu này. Theo báo cáo khảo sát mới nhất, có đến 88% doanh nghiệp tài chính đang lên kế hoạch triển khai các cam kết về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG). Đây là một tín hiệu cực kỳ tích cực cho thấy sự chủ động của khối tài chính trong việc thích nghi với các tiêu chuẩn quốc tế và hướng tới mục tiêu Net Zero mà Chính phủ đã đề ra.

Động lực chính thúc đẩy lộ trình thực hiện ESG tại Việt Nam

Sự gia tăng mạnh mẽ trong tỷ lệ doanh nghiệp cam kết ESG chủ yếu xuất phát từ áp lực pháp lý và nhu cầu cấp thiết về nguồn vốn bền vững. Theo đánh giá từ các chuyên gia hàng đầu, yêu cầu pháp lý chiếm tới 70% động lực thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện các tiêu chuẩn này. Bên cạnh đó, áp lực từ khách hàng và đối tác quốc tế cũng đóng vai trò then chốt khi chiếm 40% lý do chuyển đổi. Việc tích hợp ESG hiện nay không chỉ đơn thuần là tuân thủ quy định mà đã trở thành chiến lược phát triển bền vững cốt lõi giúp nâng cao giá trị thương hiệu và niềm tin của nhà đầu tư trên thị trường tài chính.
 

Vai trò dẫn dắt của các tổ chức tài chính và ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đã đặt mục tiêu đầy tham vọng khi nâng tỷ lệ tín dụng xanh lên 10% tổng dư nợ toàn hệ thống trong thời gian tới. Điều này tạo ra một lực đẩy lớn buộc các ngân hàng và định chế tài chính phải thay đổi phương thức thẩm định và phân bổ nguồn vốn. Thay vì chỉ tập trung vào các chỉ số báo cáo tài chính truyền thống, các yếu tố về tác động môi trường và trách nhiệm xã hội hiện đang được ưu tiên hàng đầu. Với nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam ước tính khoảng 700 tỷ USD, những doanh nghiệp có chỉ số ESG tốt chắc chắn sẽ sở hữu lợi thế vượt trội trong việc tiếp cận các khoản vay ưu đãi và dòng vốn quốc tế dồi dào.

Xu hướng công nghệ và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trong ESG

Bước sang giai đoạn 2025-2026, sự kết hợp giữa số hóa và ESG được dự báo sẽ trở thành công thức tăng trưởng bền vững cho ngành tài chính. Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến sẽ bùng nổ trong việc hỗ trợ doanh nghiệp phân tích dữ liệu chuyên sâu, đo lường chính xác mức độ phát thải và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng. Nhiều doanh nghiệp lớn đã bắt đầu phát triển các bộ chỉ số nội bộ để tự đánh giá năng lực ESG, từ đó chuẩn bị sẵn sàng cho lộ trình tích hợp toàn diện vào năm 2026. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp minh bạch hóa báo cáo mà còn giảm thiểu chi phí vận hành đáng kể cho doanh nghiệp.

Tầm quan trọng của việc chủ động thích ứng với quy định quốc tế

Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh rằng ESG là con đường bắt buộc để doanh nghiệp Việt Nam có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường thế giới. Việc chuẩn bị từ sớm giúp doanh nghiệp tránh được các rào cản từ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU và các quy định khắt khe từ những thị trường xuất khẩu lớn. Khi ESG không còn là một lựa chọn mang tính hình thức mà đã trở thành yêu cầu chiến lược sống còn, các doanh nghiệp cần có cái nhìn dài hạn và đầu tư nghiêm túc vào hệ thống quản trị để đạt được sự thịnh vượng lâu dài và bảo vệ môi trường chung.