Nền kinh tế thế giới và trong nước đang bước vào giai đoạn biến động đầy thách thức khi bước sang năm 2026. Một trong những mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư và doanh nghiệp hiện nay là liệu lạm phát năm 2026 có tiếp tục gia tăng hay không. Theo những diễn biến mới nhất, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đưa ra cảnh báo về việc lạm phát toàn cầu có xu hướng đi lên do xung đột kéo dài tại khu vực Trung Đông, gây áp lực trực tiếp lên giá năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu. Tại Việt Nam, các chuyên gia từ MBS cũng dự báo lạm phát cơ bản có thể chạm mức 4,3% đến 4,5% ngay trong quý đầu năm do các tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Áp lực từ xu hướng tăng lãi suất huy động của các ngân hàng

Thị trường tài chính Việt Nam ghi nhận những tín hiệu đáng chú ý khi nhiều ngân hàng thương mại đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất huy động mạnh mẽ trong tháng 3/2026. Đáng chú ý, một số đơn vị đã đưa mức lãi suất lên tới 9% mỗi năm cho các kỳ hạn dài. Việc lãi suất huy động tăng từ 100 đến 300 điểm cơ bản phản ánh nhu cầu vốn cấp thiết và nỗ lực kiểm soát thanh khoản trong hệ thống. Tuy nhiên, dù lãi suất tăng cao, tốc độ huy động vốn chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn 0,8% trong hai tháng đầu năm, cho thấy sự thận trọng của dòng tiền trong bối cảnh lạm phát kỳ vọng đang ở mức cao.

Các yếu tố tác động đến lạm phát và thị trường tài chính

Bộ Tài chính đã xây dựng các kịch bản lạm phát cho năm 2026 với mức CPI bình quân dao động từ 3,6% đến 4,6%. Những con số này phản ánh áp lực lớn từ mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số mà Chính phủ đang theo đuổi. Chuyên gia kinh tế TS. Cấn Văn Lực nhận định rằng việc kiểm soát lạm phát sẽ trở nên khó khăn hơn khi nền kinh tế phải đối mặt với chi phí đầu vào gia tăng từ điện, thực phẩm và năng lượng. Đồng thời, biến động tỷ giá và sự thắt chặt của chính sách tiền tệ quốc tế cũng khiến thị trường tài chính trong nước chịu nhiều áp lực, đòi hỏi sự điều hành linh hoạt từ Ngân hàng Nhà nước.
 

Phân tích thị trường và định hướng chính sách tiền tệ

Trong bối cảnh dòng tiền không còn rẻ, kinh tế Việt Nam 2026 đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt trên các kênh đầu tư. Thị trường chứng khoán được dự báo sẽ tăng trưởng chọn lọc hơn, không còn dựa vào thanh khoản dồi dào như trước. TS. Nguyễn Hữu Thi đưa ra lời khuyên rằng không nên chủ quan trước các rủi ro từ yếu tố bên ngoài, đặc biệt là khi bất ổn địa chính trị có thể đẩy giá hàng hóa lên cao bất cứ lúc nào. Chính phủ hiện đang yêu cầu các bộ ngành không để tình trạng tăng trưởng đi kèm với lạm phát cao, đồng thời đẩy mạnh giải ngân đầu tư công để hỗ trợ nền kinh tế. Sự kiên định trong việc ổn định vĩ mô sẽ là chìa khóa để giữ vững đà tăng trưởng bền vững trong dài hạn.