Nền kinh tế thế giới đang đứng trước những phép thử khắc nghiệt nhất trong thập kỷ qua khi các biến số địa chính trị và tài chính hội tụ theo chiều hướng tiêu cực. Những diễn biến mới nhất tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là tối hậu thư 48 giờ của Tổng thống Trump yêu cầu Iran mở cửa Eo biển Hormuz, đã đẩy thị trường vào trạng thái báo động đỏ. Nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, sự đứt gãy dòng chảy năng lượng không chỉ dừng lại ở giá dầu mà còn kéo theo một chuỗi hệ lụy lan tỏa đến mọi ngóc ngách của nền kinh tế toàn cầu.

Căng thẳng địa chính trị và bóng ma khủng hoảng năng lượng

Việc phong tỏa Eo biển Hormuz được coi là ngòi nổ cho một cuộc khủng hoảng năng lượng quy mô lớn chưa từng có. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đưa ra cảnh báo đanh thép về nguy cơ này nếu dòng chảy vận tải bị đình trệ. Không chỉ dừng lại ở dầu thô, sản lượng khí heli của Qatar và nguồn cung LNG cũng đang bị đe dọa nghiêm trọng. Ước tính Qatar có thể thất thu tới 100 tỷ USD xuất khẩu LNG, gây áp lực trực tiếp lên chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia tại Goldman Sachs dự báo giá dầu có thể duy trì ở mức ba chữ số kéo dài đến tận cuối năm 2027, tạo ra một cú sốc chi phí đẩy khủng khiếp cho các quốc gia nhập khẩu.

Sự suy giảm đồng bộ và áp lực lạm phát từ các nền kinh tế lớn

Dữ liệu chỉ số quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 dự kiến sẽ cho thấy một sự suy giảm đồng bộ trên các nền kinh tế lớn, phản ánh sự đình trệ của hoạt động sản xuất toàn cầu. Trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ của Anh chạm mức cao nhất kể từ năm 2008, lạm phát cơ bản của Nhật Bản lại có xu hướng giảm xuống dưới mục tiêu 2%, cho thấy sự phân hóa và bất ổn trong chính sách tiền tệ. Chuyên gia Chris Williamson từ S&P Global nhấn mạnh rằng tác động của chiến tranh đến lạm phát và nguy cơ suy thoái hiện là mối quan tâm hàng đầu của giới hoạch định chính sách. Đồng quan điểm, tỷ phú Ray Dalio cũng cảnh báo về việc tiền tệ đang bị vũ khí hóa, khiến kinh tế thế giới trở nên mong manh hơn bao giờ hết trước các lệnh trừng phạt và rào cản thương mại.

Chiến lược thích ứng và sự dịch chuyển tài sản trong kỷ nguyên biến động

Để đối phó với rủi ro, các nhà đầu tư đang tăng tỷ trọng nắm giữ tiền mặt với tốc độ nhanh nhất kể từ thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát. Bitcoin, vốn được coi là tài sản trú ẩn kỹ thuật số, cũng đã ghi nhận mức giảm xuống dưới 69.000 USD khi căng thẳng leo thang, cho thấy tâm lý lo ngại rủi ro đang bao trùm mọi thị trường. Trong khi đó, các Giám đốc Tài chính (CFO) toàn cầu đang rốt ráo xây dựng kịch bản cho việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa đến hết năm. Tại Việt Nam, Bộ Chính trị đã chủ động thúc đẩy chiến lược phát triển xe điện như một phần trọng yếu để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước những biến động khó lường của giá xăng dầu quốc tế.

Tương lai nào cho nền kinh tế toàn cầu

Mặc dù một số biện pháp nới lỏng tạm thời như việc Mỹ giải phóng 140 triệu thùng dầu từ kho dự trữ có thể làm dịu bớt áp lực ngắn hạn, nhưng về dài hạn, nền kinh tế vẫn phải đối mặt với nợ công ngày càng tăng và sự phụ thuộc vào các gói cứu trợ chính phủ. Kịch bản tồi tệ nhất hoàn toàn có thể xảy ra nếu các bên không tìm được tiếng nói chung trong việc hạ nhiệt căng thẳng chính trị. Để cập nhật những phân tích chuyên sâu nhất về thị trường và các kịch bản kinh tế mới nhất, quý độc giả có thể theo dõi thêm tại chuyên trang vinathis.com/news để có cái nhìn đa chiều và chính xác nhất.